Anayasa Mahkemesi (AYM), Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda yer alan “Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır” hükmünün iptali istemini oy çokluğuyla reddetti. Karar Resmî Gazete’de yayımlandı.
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, baktığı bir dava kapsamında söz konusu düzenlemenin iptali için AYM’ye başvurdu. Başvuruda, kadının evlenmesinin ardından nüfus kaydının baba hanesinden erkek eşinin hanesine taşınmasının kadın ve erkek arasındaki eşitlik ilkesini ihlal ettiği savunuldu.
Başvuruda ayrıca kadının kendi adına bağımsız bir nüfus kütüğüne sahip olmadığı, kayıt sisteminde erkek eşin esas alınmasının cinsiyete dayalı farklı muamele oluşturduğu ve bunun meşru bir amaca dayanmadığı ileri sürüldü.
AYM çoğunluğu ise nüfus kütüğünü idare tarafından tutulan teknik bir kayıt sistemi olarak değerlendirdi. Kararda, kadının kaydının eşinin hanesine taşınmasının hukuki statüsü veya somut bir menfaati üzerinde doğrudan ve belirleyici bir etkisinin bulunmadığı belirtildi.
Mahkeme, düzenlemenin hukuk devleti, kanun önünde eşitlik, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı ile ailenin korunmasına ilişkin anayasal hükümlere aykırı olmadığı sonucuna vardı.
Karara beş AYM üyesi karşı çıktı. Dört üyenin ortak karşı oy gerekçesinde, aile bağlarının nüfus kayıtlarında gösterilebileceği ancak bunun kadını erkek eşin hanesine bağlı bir kayıt unsuruna dönüştürecek biçimde yapılamayacağı vurgulandı.
Karşı oy kullanan üyeler, düzenlemenin evlilik birliği içinde aynı hukuki konumda bulunan kadın ve erkek arasında haklı bir nedene dayanmayan farklı muamele yarattığını belirtti. Hükmün eşler arasındaki eşitliği zedelediği ve kadın-erkek eşitliğine ilişkin uluslararası insan hakları standartlarıyla bağdaşmadığı savunuldu.
