DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi (EMAR) tarafından hazırlanan “Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu” ile TÜİK’in 2026 I. çeyrek işgücü istatistikleri, Türkiye’de gençlerin işgücü piyasasındaki kırılgan konumunu ortaya koyuyor. Veriler, genç işsizliğinin yalnızca dar tanımlı işsizlikle sınırlı olmadığını; eğitimden kopuş, güvencesiz çalışma ve düşük sendikalaşma oranlarıyla birlikte çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.
Özellikle gençlerde dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 15,2 seviyesinde sabit kalırken, geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 38,3’e yükselmesi, işgücü piyasasında “işsiz sayılmayan ancak üretim dışında kalan” geniş bir genç kitlenin varlığına işaret ediyor. Bu durum, iş aramaktan vazgeçen veya eksik istihdamda yer alan gençlerin resmi istatistiklerin dışında kaldığını ortaya koyuyor.
NEET oranının yüzde 23,3 seviyesine ulaşması ve her dört gençten birinin ne eğitimde ne istihdamda olması, sorunun yalnızca işsizlik değil aynı zamanda eğitim-istihdam bağının zayıflaması olduğunu gösteriyor.
Kadınlarda NEET oranının yüzde 30,9’a çıkması ise toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliğin genç işgücü piyasasında belirleyici bir faktör olduğunu doğruluyor.
Gençlerin Yalnızca Yüzde 40’ı İstihdamda
DİSK/Genel-İş verilerine göre Türkiye’de 15-24 yaş aralığındaki gençlerin yalnızca yüzde 40,3’ü istihdamda yer alıyor. Bu durum, her 10 gençten yaklaşık 6’sının işgücü piyasasının dışında kaldığını ortaya koyuyor.
Cinsiyet farkı ise belirgin: Genç erkeklerde istihdam oranı yüzde 53 iken, genç kadınlarda bu oran yüzde 26,7’ye kadar düşüyor.
Geniş Tanımlı Genç İşsizlik Yüzde 38,3’e Ulaşıyor
TÜİK verilerine göre dar tanımlı genç işsizlik yüzde 15,3 seviyesinde bulunurken, geniş tanımlı işsizlik yüzde 38,3’e yükseliyor.
Bu tablo, yalnızca aktif iş arayanları değil; çalışmaya hazır olup iş aramayanları ve eksik istihdam edilen gençleri de kapsadığında işsizlik sorununun çok daha büyük bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
NEET Oranı Yüzde 23,3: Her 4 Gençten 1’i Ne Eğitimde Ne İstihdamda
15-24 yaş grubunda 2 milyon 684 bin genç ne eğitimde ne de istihdamda (NEET) yer alıyor. Bu da toplam genç nüfusun yüzde 23,3’üne karşılık geliyor.
Kadınlarda NEET oranı yüzde 30,9’a çıkarken erkeklerde yüzde 16,3 seviyesinde kalıyor. Türkiye bu oranla Avrupa’da en yüksek NEET oranına sahip ülke konumunda bulunuyor.
Üniversite Mezunlarında İşsizlik Daha Yüksek
TÜİK verilerine göre 15-24 yaş grubunda en yüksek işsizlik oranı yüzde 23,5 ile üniversite mezunlarında görülüyor.
Meslek lisesi mezunlarında bu oran yüzde 13,1 seviyesinde kalırken, bu durum mesleki eğitimin işgücüne geçişte görece avantaj sağladığını ortaya koyuyor.
Genç İşçilerde Sendikalaşma Oranı Yüzde 3,8’e Kadar Geriliyor
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre genç işçilerin resmi sendikalaşma oranı yüzde 6,3 iken, kayıt dışı istihdam dahil edildiğinde bu oran yüzde 3,8’e düşüyor.
Kadınlarda sendikalaşma oranı yüzde 3,2, erkeklerde ise yüzde 4 seviyesinde kalıyor. Özellikle hizmet ve inşaat gibi sektörlerde örgütlenme oranlarının yüzde 3’ün altında olduğu görülüyor.
TÜİK 2026 Verileri: İstihdam Geriliyor, Atıl İşgücü Artıyor
2026 yılı I. çeyrek verilerine göre; İşsizlik oranı: yüzde 8,2, İstihdam oranı: yüzde 48,3, İşgücüne katılım oranı: yüzde 52,6, Genç işsizlik: yüzde 15,2
Aynı dönemde istihdam 301 bin kişi azalırken, atıl işgücü oranı yüzde 30,4’e yükseldi.
Veriler birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’de genç işgücü piyasasının üç temel sorun etrafında sıkıştığı görülüyor: düşük istihdam, yüksek geniş tanımlı işsizlik ve düşük sendikalaşma oranı. Özellikle NEET oranının yüksekliği ve kadın gençlerdeki belirgin kırılganlık, sorunun ekonomik olduğu kadar sosyal bir yapısal kriz niteliği taşıdığını ortaya koyuyor.
Kaynak;
