İSTANBUL – Kadınlar ve LGBTİ+’lar, nafaka hakkı ile çeşitli medeni haklara yönelik düzenlemeler içerdiği belirtilen 12. Yargı Paketi’ne karşı Türkiye’nin birçok kentinde sokağa çıktı. İstanbul’da Beşiktaş İskele Meydanı’nda bir araya gelen eylemciler, özellikle yoksulluk nafakasına ilişkin değişikliklerin kadınların ekonomik güvencelerini zayıflatacağını savunarak düzenlemelere tepki gösterdi.
Medeni Haklarımızdan Vazgeçmiyoruz Kampanya Grubu’nun çağrısıyla gerçekleştirilen eylemde, kadınlar ve LGBTİ+’lar sık sık haklarını savunan sloganlar attı. Katılımcılar, boşanma süreçleri, nafaka, velayet ve tazminat gibi konulara ilişkin planlanan değişikliklerin kadınların kazanılmış haklarını gerileteceğini ifade etti.
“Boşanmayı Değil, Hak Kayıplarını Tartışıyoruz”
Eylemde yapılan konuşmalarda, boşanma davalarında nafaka, velayet ve tazminat gibi başlıkların ayrı dava süreçlerine dönüştürülmesinin kadınların hukuki güvencelerini zayıflatabileceği ileri sürüldü. Katılımcılar, aile mahkemelerinin kapasitesinin artırılması ve yargılama süreçlerinin hızlandırılması gibi yöntemler yerine hak kayıplarına yol açabilecek düzenlemelerin gündeme getirildiğini savundu.
Açıklamalarda, boşanma davalarının hızlandırılması gerekçesiyle sunulan değişikliklerin kadınların ekonomik ve sosyal hakları üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Nafaka Tartışmalarında Kadın Emeği Vurgusu
Eylemciler, süresiz nafaka uygulamasına yönelik kamuoyunda sıkça dile getirilen eleştirilerin gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirtti. Ev içi emeğin büyük ölçüde kadınların omuzlarında olduğuna dikkat çekilen açıklamalarda, kadınların çalışma hayatına katılımında karşılaştıkları engeller ve ücret eşitsizlikleri nedeniyle boşanma sonrasında ekonomik açıdan daha kırılgan hale geldikleri ifade edildi.
Katılımcılar, nafakanın boşanma sonrası yoksulluğa düşen kadınlar için önemli bir sosyal güvence işlevi gördüğünü savundu.
Arabuluculuk Düzenlemesine Eleştiri
Protestolarda boşanma davalarına arabuluculuk sisteminin dahil edilmesi yönündeki tartışmalar da gündeme geldi. Kadın örgütleri ve LGBTİ+ temsilcileri, boşanma süreçlerinde taraflar arasında eşit koşulların her zaman sağlanamayacağını belirterek, özellikle şiddet geçmişi bulunan ilişkilerde arabuluculuğun yeni mağduriyetler yaratabileceğini öne sürdü.
Katılımcılar, arabuluculuk uygulamasının kadınların haklarından vazgeçmeye zorlanabileceği bir mekanizmaya dönüşmemesi gerektiğini ifade etti.
LGBTİ+ Haklarına Yönelik Düzenlemeler de Tepki Çekti
Eylemde söz alan LGBTİ+ aktivistleri ise kamuoyunda tartışılan bazı yasal düzenlemelerin cinsiyet uyum süreçlerini zorlaştırabileceğini ve bireysel haklar açısından yeni engeller oluşturabileceğini dile getirdi.
Özellikle trans bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi ve kimlik süreçlerine ilişkin düzenlemelerin hak ihlallerine yol açabileceği belirtilirken, yaşam tarzı ve kimliklerin muğlak ifadelerle sınırlandırılmasına karşı çıkıldı.
Çocuk Hakları da Gündemdeydi
- Yargı Paketi kapsamında çocuklara ilişkin düzenlemeler de protestoların önemli başlıklarından biri oldu. Kadınlar ve LGBTİ+’lar, çocukların suçla ilişkilendirilmesinden ziyade eğitim, sosyal destek ve koruma mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.
Açıklamalarda, çocukların daha fazla cezalandırılmasından çok sosyal politikalarla desteklenmesinin önemine dikkat çekildi.
Türkiye’nin Dört Bir Yanında Eş Zamanlı Eylemler
İstanbul’un yanı sıra Hatay, Datça, Antalya, Urfa, Bursa, Eskişehir ve Çanakkale’de de kadınlar ve LGBTİ+’lar çeşitli platformların çağrısıyla bir araya geldi. Yapılan basın açıklamalarında nafaka hakkı, boşanma süreçleri, çocuk hakları ve LGBTİ+ haklarına ilişkin düzenlemelere yönelik eleştiriler dile getirildi.
Kentlerde gerçekleştirilen eylemlerde ortak mesaj olarak, kadınların, LGBTİ+’ların ve çocukların kazanılmış haklarının korunması gerektiği vurgulanırken, 12. Yargı Paketi’nin mevcut haliyle kabul edilmemesi çağrısı yapıldı.
AYM Kararı Sonrası Tartışmalar Sürüyor
Anayasa Mahkemesi’nin 4 Haziran’da yoksulluk nafakasının süresiz olarak bağlanabilmesine imkân tanıyan hükmü iptal etmesinin ardından nafaka düzenlemeleri yeniden kamuoyunun gündemine taşınmıştı. Kararın ardından hazırlanması beklenen 12. Yargı Paketi kapsamında nafaka başta olmak üzere çeşitli medeni hukuk düzenlemelerinin yer alacağı belirtilirken, konuya ilişkin tartışmalar kadın örgütleri, hukukçular ve sivil toplum kuruluşları arasında sürüyor.
