16 örgütün, Sabancı Vakfı ve TÜSEV yürütücülüğünde açıklanan “İklim İçin Filantropi” taahhüdüne karşı yayımladığı “İklimi değiştirenler kendini aklayamaz” çağrısının ardından bireysel imzalar da açıklandı. Böylece “İklim İçin Filantropi” taahhüdüne yönelik itiraz, örgütlerin ardından farklı meslek ve toplumsal alanlardan isimlerin desteğiyle genişledi.
Filantropi, Türkçede genel olarak hayırseverlik anlamına geliyor. Vakıfların, şirketlerin ya da varlıklı kişi ve kurumların eğitim, sağlık, çevre, kültür ve yoksullukla mücadele gibi alanlara mali destek sağlamasını ifade ediyor. Ancak çağrıcı örgütler ve bireysel imzacılar, iklim krizinde sorumluluğu bulunan şirketlerin bu kavramı kullanmasının gerçek sorumluluğu görünmez kılan bir aklama mekanizmasına dönüştüğünü belirtiyor.
Büyük şirket vakıflarına “yeşile boyama” eleştirisi
Çağrıda, Haziran ayında kamuoyuna açıklanan “İklim İçin Filantrop” taahhüdünün imzacıları arasında Koç, Sabancı, Tekfen, Eczacıbaşı, Borusan, Anadolu Holding, Aydın Doğan Holding ve TAV gibi büyük sermaye gruplarıyla ilişkili vakıf ve kurumların bulunmasına dikkat çekildi. Çağrıcı örgütler ve bireysel imzacılar, bu grupların fosil yakıt, enerji, otomotiv, çimento, madencilik, havacılık, inşaat, altyapı ve ulaşım alanlarındaki faaliyetleri nedeniyle iklim krizinin ve ekolojik yıkımın sorumluları arasında yer aldığını savundu.
“Sorun yurttaşın karbon ayak izi değil, şirket politikaları”
7 maddeden oluşan “İklim İçin Filantropi” taahhüdnamede imzacı holdinglerin iklim ve çevre felaketlerindeki rolüne değinilmediği; buna karşılık yurttaşların bireysel karbon ayak izine vurgu yapıldığı vurgulandı. Çağrıcılar, iklim krizinin esas sorumluluğunun yurttaşların bireysel tercihleriyle açıklanamayacağını vurguladı. Açıklamada, asıl sorunun fosil yakıta, betona, asfalta, madene ve doğa tahribatına dayalı şirket politikaları olduğu ifade edildi. Ayrıca metinde dünyadaki örneklerin tersine bu taahhütnamede Türkiye’nin iklimi değiştirme politikalarının da savunulduğu ifade edildi.
İmzacı STK’lara çağrı: “Bu vitrinin parçası olmayın”
TEMA, ÇEKÜL, Roots & Shoots Türkiye, Yuvam Dünya Derneği ve MAD gibi çevre kuruluşlarının; AÇEV, BALEV, TEGV, TEV ve Nesin Vakfı gibi eğitim kuruluşlarının; Tohum Otizm Vakfı, Türk Böbrek Vakfı, Türkiye SMA Vakfı ve Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı gibi sağlık ve engelli hakları alanında çalışan kuruluşların; Acil İhtiyaç Projesi Vakfı ve Hayata Destek gibi insani yardım örgütlerinin; TÜSEV, TESEV ve Sivil Toplum için Destek Vakfı gibi kurumların taahhütten imzalarını çekmesi istendi ve sivil toplum örgütlerinin iklim krizinin sorumlularına itibar kazandıran bir vitrinin parçası olmaması gerektiği vurgulandı.
“Önce fosil yakıt, beton ve maden politikalarını bırakın”
Çağrıcı örgütler ve bireysel imzacılar, büyük şirket vakıflarına “iklim hayırseverliği” yapmak yerine bağlı oldukları sermaye gruplarının faaliyetlerini sorgulama çağrısında bulundu. Açıklamada şu ifadeler öne çıktı: “İklim mücadelesi, iklim krizini yaratan şirketlerin itibarını temizleme alanı değildir. İklim krizi bireysel tercihlerle değil şirketlerin yatırım kararlarıyla, devletlerin enerji politikalarıyla ve doğayı kâr alanına çeviren ekonomik düzenle büyüyor. Bu nedenle iklimi değiştirenler kendini aklayamaz.”
Çağrıyı imzalayan isimler
Önder Algedik, Ayla Türksoy, Nesrin Nas, Burhanettin Kaya, Metin Bayrak, Veysel Tekin, Esra Ece Kutlu, Osman Elbek, Bayram Şahinder, Levent Tüzel, İlhan Yiğit, Mehmet Bozgeyik, Esra Koç, Hacer Ansal, Abdulkadir Düz, Salih Zeki Tombak, İshak Kocabıyık, Hatice Çevik, Ali Bilge, Mehmet Bozgeyik, Abdullah Demirbaş, Cevdet Duman, B. Zeyno Bayramoğlu, Deniz Erdoğdu, Murat Oral, Hasan Bektaş, Ayşen Dönmez, Tugay Kartal, Ayşen Dönmez, Prof. Dr. Erdoğan Atmış, Kemal Aydoğan, Muammer Bilgiç, Mehmet Özdağ, Adnan Korkmaz, Kenan Ölmez, Fevziye Ünal, Gürhan Ertür
Notlar:
– Çağrı metnine ve imzacı listesine www.350ankara.org ve https://demokrasiicinbirlik.org/ adreslerinden ulaşılabilir.
– Çağrı metni: https://350ankara.org/iklimi-degistirenler-kendini-aklayamaz/
– Filantropi taahhüdünü imzalayanların tam listesi; https://iklimicinfilantropi.org.tr/imzaci-toplulugu/#kurumlar
