Sömürgeci-Gangster Kapitalist Emperyalizm (1): ABD’nin Venezuela’ya Saldırısı

3 Ocak’taki saldırı Venezuela’ya karşı yapılan ilk ABD saldırısı değil. ÇünküABD emperyalizmi son çeyrek yüzyılda Venezuela’da rejim değişikliğinden asla

vazgeçmedi. (Tıpkı neredeyse yarım yüzyıldır İran’da ve son 65 yıldır Küba’da

vazgeçmediği gibi).

ABD emperyalizminin Venezuela’ya saldırısı ilk değil

Aslında, Venezuela’ya yönelik baskılar, 2001 yılında Hugo Chávez

Hükümetinin 1999 Bolivarcı Anayasa’nın egemenlik hükümlerine uygun olarak

Hidrokarbonlar Yasası’nı yürürlüğe koymasıyla başladı ve saldırılar tarihsel

olarak şöyle gelişti;

ABD, 2002 yılında Devlet Başkanı Chavez’e karşı darbe girişiminde bulundu.

2015’te ABD Devlet Başkanı Obama Venezuela’yı “olağanüstü tehdit” olarak

ilan eden bir başkanlık kararnamesini imzaladı. Bunlar daha sonraki

yaptırımların “yasal” dayanağını oluşturdu.

Öyle ki 2017’de Venezuela’nın ABD finans piyasalarına erişimi yasaklandı.

2018’de İngiltere Merkez Bankası Venezuela Merkez Bankası’nın altın

rezervlerine el koydu. 2020’de Gideon Operasyonu ile Maduro kaçırılmak

istendi ve başına ödül konuldu. ABD’nin baskısıyla, Covid-19 Pandemisi

sırasında IMF, Venezuela’nın kendi rezervlerini kullanmasını reddetti. 2025

yılında Nobel Barış Ödülü Venezuelalı muhalif Maria Corina Machado’ya

verildi ve Nobel Komitesi Başkan Maduro’nun görevden ayrılması gerektiğini

söyledi. 2025 yılında ABD donanması Venezuela kıyılarında küçük teknelere2

saldırılar düzenledi. Venezuela’ya ambargo uygulamak için bir donanma

konuşlandırdı ve Venezuela’ya ait petrol tankerlerini ele geçirdi. (1)

Emperyalist sistemin kasası İsviçre devleti devrede

Son olarak, İsviçre Hükümeti yaptığı açıklamada, Maduro ve yakınlarının

ülkede bulunan varlıklarını dondurduğunu duyurdu. Bu karar, Maduro’nun

Caracas’ta ABD güçleri tarafından tutuklanıp ABD’ye iade edilmesinin hemen

ardından alındı.

İsviçre Hükümeti yaptığı açıklamada, hemen yürürlüğe giren ve dört yıl geçerli

olacak bu önlemin, potansiyel olarak yasadışı varlıkların ülke dışına çıkmasını

önlemeyi amaçladığını ve 2018’den beri Venezuela’ya uygulanan mevcut

yaptırımlara ek olarak getirildiğini belirtti. (2)

Sömürgeci kapitalist emperyalizmin, biçim değiştirse de saldırıları sürüyor!

Venezuela saldırısını bir kerelik ve sadece bu ülke ile sınırlı bir saldırı olarak

görmemek, daha ziyade batı emperyalizminin yüzlerce yıldır yaptıklarının bir

devamı olarak görmek gerekiyor. Bunun için tarihe bakmak yeterlidir.

Örneğin, Kral Ngungunyane, 1884 ile 1895 yılları arasında, bugün büyük ölçüde

Mozambik’e karşılık gelen bir bölge olan Gaza İmparatorluğu’nun kralıydı.

Portekiz sömürgeciliğine direnişi nedeniyle “Gaza Aslanı” olarak biliniyordu.

1895 yılında Chaimite’de sömürgeci birlikler tarafından yenilgiye uğratıldı.

Kralın sömürgecilik karşıtı direnişi sürdüreceğinden korkan sömürgeciler, onu

yakalayıp savaş ganimeti olarak Portekiz’e götürdüler, Başkent Lizbon’un ana

caddesinde dolaştırarak sergilediler. Kral daha sonra Azor Adaları’ndan birine

sürgün edildi ve 1906’da orada öldü.

1897 yılının ağustos ayında, bu kez Fransız sömürgeciler Madagaskar’ın

batısındaki Sakalava halkının Menabé krallığı üzerinde sömürge kontrolü

kurarak yerel orduyu katletti. Kral Toera kafası kesilerek öldürüldü ve kafası

Paris’e gönderilerek Doğa Tarihi Müzesi’nin arşivlerine konuldu. Çünkü

direnişin sembollerini (bazen liderlerin kendilerini, kafataslarını veya o ulusa ait

sanat eserlerini) metropolde ganimet olarak sergilemek sömürge yönetiminin en

çok başvurduğu bir uygulamadır. (3)

Sömürgeciliğin şifreleri Ulusal Güvenlik Stratejisi’nde saklı

Venezuela işgalinin şifreleri ABD’de Kasım 2025’te yayınlanan Ulusal Güvenlik

Stratejisi’nde mevcut. Çünkü bu belgede “ABD’nin çıkarlarının söz konusu

olduğu her durumda herhangi bir ülkeye müdahale etme hakkını saklı tuttuğu”

belirtiliyor.3

Bir başka deyişle, Trump’ın saldırısı ve tehditleri batı yarımkürede ABD’nin

üstünlüğünü vurgulayan ve ülkenin Latin Amerika’yı kendi etki alanı veya “arka

bahçesi” olarak göreceğini belirten 19. yüzyıl Monroe Doktrinini yeniden ifade

eden son ulusal güvenlik stratejisi belgesinin ardından geldi.

Bu, ekonomik ve askerî açıdan rakiplerine, özellikle de bölgede hegemonyasını

ele geçirmeye çalışan Çin’e yönelik ve aynı zamanda ABD’nin gücünü ortaya

koymayı amaçlıyor.

Panama Devlet Başkanına yapılan operasyon

19. yüzyılın ortalarından 20. yüzyıla gelindiğinde, ABD’nin Amerika

kıtasındaki komşularına sadece ekonomik baskı yoluyla değil, aynı zamanda

askeri olarak da müdahale ettiğine tanık olundu.

Bu müdahaleler arasında, uzun bir işgal listesi ve mevcut duruma en çok

benzeyen bir örnek 1989’da Panama Devlet Başkanı Manuel Noriega’nın ele

geçirilmesidir. Bu nedenle de Venezuela’ya yapılan operasyon ABD’nin

Panama’yı işgal etmesiyle birlikte ele alınmalıdır.

Şöyle ki, bu işgal sırasında Panama lideri Manuel Noriega iktidardan

uzaklaştırıldı ve ABD’ye nakledilerek cezai suçlamalarla yargılandı. Böylece

ABD stratejik hedeflerine hızla ulaşırken, uluslararası düzeydeki kınamalar çok

cılız ve sonuçsuz kaldı.

Hep aynı gerekçeler!

İşin ilginç yanı ABD’nin Panama’yı işgali, bugün artık tanıdık hale gelen bir dizi

iddiayla gerekçelendirildi. ABD yetkilileri, “Amerikan vatandaşlarını

koruduklarını, tartışmalı seçimlerin ardından demokrasiyi yeniden tesis

ettiklerini, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ettiklerini ve Panama Kanalı ile

ilgili anlaşma yükümlülüklerini yerine getirdiklerini” ileri sürdüler.

Böylece her ne kadar aralarında 30 yıldan fazla bir süre ve farklı uluslararası

bağlamlar olsa da Panama ve Venezuela’ya yönelik bu iki saldırı, ABD’nin batı

yarımkürede müdahale, egemenlik ve yasallığa yaklaşımında bir süreklilik

olduğunu ortaya koyuyor.

Irak işgali sırasında da “nükleer kapasiteyi yok edeceklerini” ve “ülkeyi

demokratikleştireceklerini”; Venezuela’ya saldırırken ise “uyuşturucu ticaretini

yok edeceklerini” ve “bir narko devleti etkisiz hale getireceklerini” ileri

sürdüler.

Kısaca, Venezuela’da son zamanlarda yaşananlar, sömürgeci kapitalist

emperyalizmin geçmiş uygulamalarını sürdürdüğünü gösteriyor. Panama, Soğuk4

Savaş’ın son dönemlerinde bir sapma değil, savaş sonrası ABD müdahaleci

politikasının oluşumunda önemli bir anı temsil ediyor. Venezuela ise bunun

günümüzdeki yankısıdır. (4) Bugün sadece yeniden sömürgeci kapitalist

emperyalizmin en ham haline geri dönmüş bulunuyoruz.

Devam edecek…

Anahtar sözcükler: Emperyalizm, Maduro, Sömürgecilik, Trump, Ulusal

Güvenlik Stratejisi, Venezuela.

Dip notlar:

(1) https://www.counterpunch.org/2026/01/03/the-us-attacks-venezuela-

and-seizes-it-president/print (3 Ocak 2026).

(2) https://www.reuters.com/business/finance/switzerland-freezes-assets-

linked-venezuelas-maduro-after-us-arrest (5 Ocak 2026).

(3) https://znetwork.org/znetarticle/its-colonialism-stupid (7 Ocak 2026).

(4) https://theconversation.com/how-us-intervention-in-venezuela-

mirrors-its-actions-in-panama-in-1989 (4 Ocak 2026).