Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı mayıs ayı enflasyon verileri, ekonomi yönetiminin enflasyondaki iyileşme söylemlerini yeniden tartışmaya açtı. Kurumun verilerine göre tüketici fiyat endeksi mayısta aylık bazda yüzde 1,71, yıllık bazda ise yüzde 32,61 arttı.
Nisan ayında aylık enflasyon yüzde 4,18 olarak kaydedilirken, mayıs ayında açıklanan veriler özellikle temel harcama kalemlerinde devam eden fiyat baskısına işaret etti. Enflasyona en yüksek katkı sağlayan alanlar gıda, konut ve ulaştırma oldu.
Enflasyonun Üçte İkisinden Fazlası Üç Kalemden Geldi
Mayıs ayında açıklanan yüzde 32,61’lik yıllık enflasyonun 8,6 puanı gıda ve alkolsüz içeceklerden, 6,07 puanı konuttan, yaklaşık 5,63 puanı ise ulaştırma harcamalarından kaynaklandı. Böylece üç ana harcama grubunun enflasyona toplam katkısı 20 puanın üzerine çıktı.
Veriler, özellikle dar ve sabit gelirli kesimlerin bütçesinde büyük yer tutan temel ihtiyaç kalemlerindeki fiyat artışlarının sürdüğünü ortaya koydu.
Eğitim ve Konut Zam Şampiyonu Oldu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyon verilerinin ardından yaptığı değerlendirmede hizmet enflasyonundaki gerilemeye dikkat çekerek eğitim ve kira alanlarında iyileşme yaşandığını savundu.
Ancak TÜİK verileri, yıllık bazda en yüksek fiyat artışının yüzde 50,06 ile eğitim grubunda gerçekleştiğini gösterdi. Eğitim harcamalarını yüzde 45,59 ile konut grubu izledi. Gıda fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 34,86 olurken ulaştırma grubundaki artış yüzde 34,29 olarak kaydedildi.
Yıllık bazda en düşük artış yüzde 14,08 ile giyim ve ayakkabı grubunda görülmesine rağmen, bu kalemde aylık fiyat artışı yüzde 11,29 ile tüm harcama grupları arasında ilk sırada yer aldı.
Asgari Ücret ve Emekli Gelirlerinde Kayıp Büyüyor
Enflasyonun etkileri ücretliler ve emekliler üzerinde hissedilmeye devam ediyor. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) hesaplamalarına göre mayıs ayında asgari ücrette 4 bin 663 liralık, en düşük emekli aylığında ise 3 bin 322 liralık alım gücü kaybı yaşandı.
Mayıs verileriyle birlikte SGK ve BAĞ-KUR emeklileri için beş aylık enflasyon farkı yüzde 16,61’e ulaşırken, kamu görevlileri ve memur emeklilerinin beş aylık zam oranı yüzde 12,40 olarak hesaplandı. Nihai zam oranları haziran ayı enflasyonunun açıklanmasının ardından netleşecek.
Dünyada Gıda Fiyatları Gerilerken Türkiye Ayrışıyor
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) mayıs ayı verileri ise küresel ölçekte farklı bir tablo ortaya koydu. FAO Gıda Fiyat Endeksi, mayısta bir önceki aya göre yüzde 0,2 gerileyerek 130,8 puana düştü.
Bitkisel yağ fiyatlarındaki düşüş, tahıl ve şeker fiyatlarındaki yükselişi dengeledi. Buna karşın Türkiye’de gıda enflasyonunun yüzde 34,86 seviyesinde kalması, ülkenin küresel eğilimden ayrıştığını gösterdi.
Türkiye Enflasyonda Arjantin’i Geride Bıraktı
Nefes Gazetesi’nden İlkay Akkaya’nın aktardığı verilere göre Türkiye, yıllık yüzde 32,61’lik enflasyon oranıyla uzun yıllardır yüksek enflasyonla mücadele eden Arjantin’i geride bıraktı.
Yıllık enflasyonun yüzde 32,4 seviyesine düştüğü Arjantin’in önüne geçen Türkiye, dünyanın en yüksek enflasyona sahip ülkeleri arasında dördüncü sıraya yükseldi. Türkiye’nin önünde yalnızca Venezuela, Güney Sudan ve İran bulunuyor.
Avrupa’nın En Yüksek Enflasyonlu Ülkesi
Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında da en yüksek enflasyona sahip ülke konumunu korudu. Türkiye’yi yüzde 10,7 ile Romanya, yüzde 8,6 ile Ukrayna, yüzde 7,5 ile Kosova ve yüzde 7 ile Bulgaristan takip etti.
Türkiye’nin enflasyon oranı, Avrupa’daki en yakın rakibi olan Romanya’nın yaklaşık üç katına ulaştı.
G20 Ülkeleri Arasında İlk Sırada
Dünyanın en büyük ekonomilerini bir araya getiren G20 ülkeleri arasında da Türkiye en yüksek enflasyon oranına sahip ülke olarak öne çıktı. Türkiye’nin ardından yüzde 32,4 ile Arjantin gelirken, Rusya’da enflasyon yüzde 5,6, Meksika’da yüzde 4,45 ve Brezilya’da yüzde 4,39 seviyesinde bulunuyor.
Ekonomistler, yüksek enflasyonun özellikle ücretliler, emekliler ve sabit gelirli kesimler üzerindeki baskısını sürdürdüğüne dikkat çekerken, temel tüketim harcamalarındaki fiyat artışlarının yaşam maliyetlerini artırmaya devam ettiğini belirtiyor.
Kaynaklar: BirGün Gazetesi, Nefes Gazetesi, TÜİK
