Türk Psikologlar Derneği’nden Uluslararası Çağrı: EFPA’nın “Tarafsızlık” Yanıtı Tartışma Yarattı

Türk Psikologlar Derneği, Ekim 2023’te İsrail’in Gazze’de başlattığı saldırıların, 2025 yılındaki kısa süreli ateşkes umutlarına rağmen sona ermediğini ve bölgesel ölçekte genişlediğini açıkladı. Açıklamada, çatışmaların Lübnan ve İran’ı da kapsayacak şekilde büyüdüğü, bu durumun uluslararası hukuk ve insanlık onuru açısından ciddi ihlaller barındırdığı vurgulandı.

EFPA’ya Gönderilen Mektup ve Gelen Yanıt

Dernek, 8 Nisan’da Avrupa Psikologlar Dernekleri Federasyonu’na (EFPA) ilettiği mektupta, uluslararası psikoloji camiasını yaşananlara karşı harekete geçmeye davet etti. EFPA’dan gelen yanıtta ise kurumun Avrupa sınırları içinde faaliyet gösterdiği, aktivizm yürütmediği ve siyasi bir tutum almadığı ifade edildi. Bu nedenle söz konusu gelişmelere ilişkin herhangi bir bildiri yayımlanmayacağı bildirildi.

“Tutarsızlık” Eleştirisi

Türk Psikologlar Derneği, EFPA’nın bu yaklaşımını eleştirerek, 2022 yılında Ukrayna’daki savaş gerekçesiyle Rus Psikoloji Derneği’nin üyelikten çıkarılmasını hatırlattı. Bu örneğin, federasyonun belirli durumlarda politik tutum alabildiğini gösterdiği belirtilirken, mevcut yanıtın yetersiz olduğu ifade edildi.

Yeni Adımlar Yolda

Dernek, önümüzdeki süreçte EFPA bünyesinde yer alan psikolog dernekleriyle doğrudan iletişime geçeceğini duyurdu. Açıklamada, uluslararası düzeyde daha geniş bir dayanışma ağı kurulmasının hedeflendiği kaydedildi.

“Etik Sorumluluk” Vurgusu

Türk psikoloji camiası adına yapılan açıklamada, barış, yaşam hakkı, insan onuru ve etik sorumluluk ilkelerine bağlılık bir kez daha yinelendi. Bölge halklarıyla dayanışma mesajı verilerek, uluslararası psikoloji çevrelerine sorumluluk alma çağrısı tekrarlandı.

Açıklamanın tamamı şu şekilde;

“Kamuoyuna duyurulur;

Ekim 2023’te İsrail’in Gazze’de başlattığı saldırılar, 2025 yılındaki kısa süreli ateşkes umutlarına rağmen durmamış; aksine Lübnan’ın işgali ve İran’a yönelik doğrudan saldırılarla tüm bölgeyi kapsayan, uluslararası hukuku ve insanlık onurunu hiçe sayan bir boyuta ulaşmıştır.

Türk Psikologlar Derneği olarak, 8 Nisan’da Avrupa Psikologlar Dernekleri Federasyonu’na (European Federation of Psychologists’ Associations; EFPA) ilettiğimiz mektupta; uluslararası psikoloji camiasını, İsrail’in başta Filistin olmak üzere İran ve Lübnan’daki savaş suçlarına karşı harekete geçmeye davet ettik. Bugün itibari ile elimize ulaşan EFPA’nın cevap metni özetle şu bilgileri içermektedir: “EFPA, Avrupa sınırları içinde faaliyet yürütmekte; aktivizm faaliyetlerinde bulunmamakta veya siyasi bir tutum sergilememektedir. Bu nedenle EFPA, söz konusu durumla ilgili herhangi bir bildiri yayımlamayacak veya yaymayacaktır. Bununla birlikte EFPA, kendi kapsamı dâhilinde, son Genel Kurul’da belirlenen stratejik hedefler ve özel girişimler doğrultusunda bilimsel çerçevedeki tartışmalara katkıda bulunmaya devam edecektir.”

Oysa 2022 yılında EFPA’nın, Ukrayna’da yaşanan savaş gerekçesiyle Rus Psikoloji Derneği’ni üyelikten çıkardığı düşünüldüğünde, EFPA’nın belirli durumlarda politik tutum alabildiği açıkça görülmektedir. Bu nedenle Türk Psikologlar Derneği olarak EFPA’nın verdiği cevabı yerinde bulmadığımızı kamuoyuna bildiririz. Önümüzdeki günlerde EFPA bünyesinde yer alan psikolog dernekleriyle ayrı ayrı iletişime geçeceğimizi paylaşırız.

Türkiye psikoloji camiası olarak; barıştan, yaşam hakkından, insan onurundan ve etik sorumluluktan yana durduğumuzu bir kez daha vurguluyor, bölge halklarını dayanışmayla selamlıyoruz.”